Competitie 2018/2019 periode 4

Rangschikking na Ronde 5 – 14-6-2019 – Normal ranking.

PosNaamPrtWRVScoreSRWrstSBgrRtgTPRBRtg
1Michiel Pos54104,51113,012,50183119051824
2Konrad Groen43014,00113,57,25153916641525
3Serge Johanns32013,0-1-114,57,00137317331346
4Eric Booij32013,01214,06,50166117161655
5Tom Draisma42023,00-112,54,25166215771672
6Dick Stapersma42022,50-112,04,75154315231545
7Tom Puijpe21012,00-112,55,25135914981351
8Klaas Kooistra40131,5-2-214,52,75141012991419
9Kevin Kammler00001,00012,56,2514151415
10Henk Prins00001,00012,56,2512751275
11Akshaj Katpatal10011,01111,54,0012967251300
12Evander Kwee20021,00-110,02,2514527091470
13Mukund Katpatal20021,0019,52,2514527121470

Partijen in Ronde 5 – 14-6-2019.

1Michiel PosSerge Johanns1-0
2Konrad GroenKlaas Kooistra1-0
3Eric BooijDick Stapersma1-0

Afwezig

Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht
Akshaj KatpatalAfw met bericht
Tom DraismaBye

Partijen in Ronde 4 – 17-5-2019.

1Eric BooijMichiel Pos0-1
2Akshaj KatpatalKonrad Groen0-1
3Dick StapersmaKlaas Kooistra1-0
4Mukund KatpatalTom Draisma0-1

Afwezig

Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Serge JohannsAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht

Partijen in Ronde 3 – 10-5-2019.

1Michiel PosKonrad Groen1-0
2Klaas KooistraEric Booij0-1
3Tom DraismaEvander Kwee1-0

Afwezig

Kevin KammlerAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Dick StapersmaAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Serge JohannsAfw met bericht
Akshaj KatpatalGeen lid

Partijen in Ronde 2 – 12-4-2019.

1Konrad GroenTom Puijpe1-0
2Serge JohannsDick Stapersma1-0
3Tom DraismaMichiel Pos0-1

Afwezig

Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Eric BooijAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht
Klaas KooistraBye
Akshaj KatpatalGeen lid

Partijen in Ronde 1 – 5-4-2019.

1Michiel PosKlaas Kooistra½-½
2Dick StapersmaTom Draisma1-0
3Evander KweeSerge Johanns0-1
4Tom PuijpeMukund Katpatal1-0

Afwezig

Eric BooijAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Konrad GroenBye
Akshaj KatpatalGeen lid

Competitie 2018/2019 periode 3

Rangschikking na Ronde 6 – 22-3-2019 – Normal ranking.

PosNaamPrtWRVScoreSRWrstSBgrRtgTPRBRtg
1Michiel Pos63304,5-1-119,513,75182417411830
2Eric Booij53114,01218,510,75165517121645
3Dick Stapersma63123,52118,08,50154516251530
4Tom Draisma32013,0-1-219,510,25167216591672
5Evander Kwee30302,50120,010,00147016801460
6Tom Puijpe21102,51119,010,25135122411338
7Konrad Groen31112,50-118,58,00152516621519
8Klaas Kooistra51041,5-1-117,52,25141912661441
9Serge Johanns51041,5-1-117,02,75134613471349
10Ismaël Zarour00001,00018,09,0014901490
11Kevin Kammler00001,00018,09,0014151415
12Henk Prins00001,00018,09,0012751275
13Mukund Katpatal20021,00112,54,0014706341493

Partijen in Ronde 6 – 22-3-2019.

1Evander KweeMichiel Pos½-½
2Dick StapersmaSerge Johanns1-0
3Tom PuijpeKlaas Kooistra1-0

Afwezig

Ismaël ZarourAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Tom DraismaAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht
Eric BooijAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht

Partijen in Ronde 5 – 15-3-2019.

1Eric BooijDick Stapersma0-1
2Michiel PosKonrad Groen1-0
3Klaas KooistraTom Draisma0-1

Afwezig

Ismaël ZarourAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht
Serge JohannsAfw met bericht

Partijen in Ronde 4 – 8-3-2019.

1Eric BooijTom Draisma1-0
2Dick StapersmaMichiel Pos0-1
3Serge JohannsKlaas Kooistra0-1

Afwezig

Ismaël ZarourAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht

Partijen in Ronde 3 – 1-3-2019.

1Michiel PosTom Puijpe½-½R
2Serge JohannsEric Booij0-1
3Evander KweeKonrad Groen½-½R
4Dick StapersmaKlaas Kooistra1-0

Afwezig

Tom DraismaAfw met bericht
Ismaël ZarourAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht

Partijen in Ronde 2 – 15-2-2019.

1Eric BooijMichiel Pos½-½
2Tom DraismaDick Stapersma1-0
3Mukund KatpatalSerge Johanns0-1

Afwezig

Ismaël ZarourAfw met bericht
Klaas KooistraAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht

Partijen in Ronde 1 – 8-2-2019.

1Michiel PosSerge Johanns1-0
2Klaas KooistraEric Booij0-1
3Dick StapersmaEvander Kwee½-½
4Konrad GroenMukund Katpatal1-0

Afwezig

Tom DraismaAfw met bericht
Ismaël ZarourAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht

Competitie 2018/2019 periode 2

Rangschikking na Ronde 6 – 1-2-2019 – Normal ranking.

PosNaamPrtWRVScoreSRWrstSBgrRtgTPRBRtg
1Michiel Pos55005,5-1-117,014,25183023201814
2Dick Stapersma33004,01221,514,75153022941500
3Eric Booij42023,00121,08,00164515891650
4Konrad Groen32013,0-1-119,08,25151916621507
5Serge Johanns52032,5-1-116,54,25134914991331
6Tom Draisma52032,51-114,03,75167213861711
7Tom Puijpe11002,0-1-120,011,25133825111320
8Rene de Wind11002,0-1-118,09,25150922811500
9Evander Kwee10012,01118,06,25146010141462
10Kevin Kammler00001,00018,09,0014151415
11Peter Zwaan00001,00018,09,0012851285
12Henk Prins00001,00018,09,0012751275
13Ismaël Zarour10011,01117,06,2514907001500
14Mukund Katpatal20021,00116,04,0014939621500
15Klaas Kooistra50050,51118,00,2514417731481

Partijen in Ronde 6 – 1-2-2019.

1Klaas KooistraMichiel Pos0-1
2Dick StapersmaSerge Johanns1-0
3Eric BooijTom Draisma1-0

Afwezig

Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Rene de WindAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht
Ismaël ZarourAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht

Partijen in Ronde 5 – 18-1-2019.

1Michiel PosKonrad Groen1-0
2Dick StapersmaEric Booij1-0
3Serge JohannsKlaas Kooistra1-0

Afwezig

Tom DraismaAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Rene de WindAfw met bericht
Ismaël ZarourAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht

Partijen in Ronde 4 – 11-1-2019.

1Eric BooijMichiel Pos0-1
2Ismaël ZarourDick Stapersma0-1
3Tom DraismaKlaas Kooistra1-0

Afwezig

Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Rene de WindAfw met bericht
Serge JohannsAfw met bericht
Mukund KatpatalAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht

Partijen in Ronde 3 – 7-12-2018.

1Evander KweeMichiel Pos0-1
2Serge JohannsEric Booij0-1
3Mukund KatpatalTom Draisma0-1

Afwezig

Kevin KammlerAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Rene de WindAfw met bericht
Klaas KooistraAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Dick StapersmaGeen lid
Ismaël ZarourGeen lid

Partijen in Ronde 2 – 23-11-2018.

1Konrad GroenSerge Johanns1-0
2Michiel PosMukund Katpatal1-0
3Tom DraismaTom Puijpe0-1
4Klaas KooistraRene de Wind0-1

Afwezig

Eric BooijAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Evander KweeBye
Dick StapersmaGeen lid
Ismaël ZarourGeen lid

Partijen in Ronde 1 – 9-11-2018.

1Tom DraismaSerge Johanns0-1
2Klaas KooistraKonrad Groen0-1

Afwezig

Michiel PosAfw met bericht
Eric BooijAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Rene de WindGeen lid
Mukund KatpatalGeen lid
Dick StapersmaGeen lid
Ismaël ZarourGeen lid

Competitie 2018/2019 periode 1

Rangschikking na Ronde 5 – 12-10-2018 – Normal ranking.

PosNaamPrtWRVScoreSRWrstSBgrRtgTPRBRtg
1Michiel Pos55005,01111,511,50155023011500
2Eric Booij53113,51212,56,00165016271650
3Serge Johanns42113,00-213,55,25133115881302
4Evander Kwee31112,5-1-112,54,00146214521463
5Tom Draisma41122,00114,03,50171114511741
6Konrad Groen30212,01112,04,25150714981509
7Kevin Kammler00001,00012,56,2514151415
8Peter Zwaan00001,00012,56,2512851285
9Henk Prins00001,00012,56,2512751275
10Klaas Kooistra20021,0019,52,2514817221500
11Tom Puijpe40040,5-2-214,50,2513206791347

Partijen in Ronde 5 – 12-10-2018.

1Michiel PosTom Puijpe1-0
2Eric BooijSerge Johanns½-½
3Konrad GroenEvander Kwee½-½

Afwezig

Tom DraismaAfw met bericht
Klaas KooistraAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht

Partijen in Ronde 4 – 5-10-2018.

1Tom DraismaMichiel Pos0-1
2Eric BooijKonrad Groen1-0
3Klaas KooistraSerge Johanns0-1
4Evander KweeTom Puijpe1-0

Afwezig

Kevin KammlerAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht

Partijen in Ronde 3 – 28-9-2018.

1Serge JohannsMichiel Pos0-1
2Konrad GroenTom Draisma½-½
3Tom PuijpeEric Booij0-1

Afwezig

Klaas KooistraAfw met bericht
Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht

Partijen in Ronde 2 – 21-9-2018.

1Michiel PosEric Booij1-0
2Tom DraismaKlaas Kooistra1-0

Afwezig

Evander KweeAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht
Tom PuijpeAfw met bericht
Serge JohannsAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht

Partijen in Ronde 1 – 14-9-2018.

1Eric BooijTom Draisma1-0
2Michiel PosEvander Kwee1-0
3Serge JohannsTom Puijpe1-0

Afwezig

Klaas KooistraAfw met bericht
Peter ZwaanAfw met bericht
Henk PrinsAfw met bericht
Kevin KammlerAfw met bericht
Konrad GroenAfw met bericht

Uitslagen vrijdag 17 mei 2019

Interne schaakcompetitie LSV

In de vierde ronde van de lopende schaakcompetitie vielen vrijdagavond 17 mei de volgende uitslagen:


Eric Booij (wit)    –   Michiel Pos (zwart)  0-1
Akshaj Katpatal   –   Konrad Groen 0-1
Dick Stapersma   –  Klaas Kooistra 1-0
Mukund Katpatal  –  Tom Draisma  0-1
Evander Kwee     –   bye (geen tegenstander)

Na vier ronden leidt Michiel Pos met 3,5 punten uit 4, gevolgd door Serge Johanns en Konrad Groen, beiden met 3 punten. De vijfde ronde wordt vrijdag 7 juni gespeeld. In het Hemelvaartweekend is clubhuis de Brink gesloten.

Mijn sabbatical

In de afgelopen jaren heb ik mij volledig gericht op het zoeken naar een schaaktactiektraining voor volwassenen. Hoe moet een volwassene, die op een gegeven moment een plateau bereikt, of zelfs langzaam weer afzakt, verder komen?

Alle bekende en minder bekende methoden, die ik allemaal zeer grondig uitgeprobeerd heb, blijken niet te werken. Het betekent dat een methode die echt werkt voor volwassenen er nog niet is.

De stappenmethode is natuurlijk geweldig om een zeker niveau te bereiken, maar zodra dat niveau eenmaal bereikt is, kom een volwassene er niet meer mee verder.

Hersenen zijn geen spieren

De metafoor die hersentraining vergelijkt met fysieke training, heeft nadrukkelijk zijn grenzen. Het eindeloos gooien van een bal in een basketbalnetje mag misschien werken voor een basketballer, het eindeloos oplossen van schaaktactiekoefeningen stompt op de lange termijn alleen maar af. Onder schakers die dit tot in extremis geprobeerd hebben, wordt voor dit soort oefeningen trouwens eerder de metafoor gebruikt van het werken in de zoutmijnen van Krakau.

Beperkt tot tactiek

Ik heb mij op een gegeven moment beperkt tot schaaktactiek. Zolang je op dat terrein geen vorderingen boekt is verdere ontwikkeling sowieso niet mogelijk. De meeste tactiek wordt niet daadwerkelijk uitgevoerd tijdens een partij. Maar bij vrijwel iedere zet is tactiek wel degelijk op de achtergrond aanwezig. Het aantal positionele zetten dat mogelijk is, wordt dramatisch beperkt of uitgebreid door de tactische wendingen die in de stelling zitten.

Daarnaast is het mijn vaste overtuiging, dat als we een leermethode vinden voor tactische ontwikkeling van volwassenen, dat een dergelijke methode ook aangewend zal kunnen worden voor positionele training. (en ook op allerlei andere terreinen waar leren door volwassenen een rol speelt)

Voor onderzoek naar tactiekoefeningen maak ik de laatste jaren vooral gebruik van de website van ChessTempo. Ik heb daar een gouden lidmaatschap. Dat geeft de beschikking over een aantal belangrijke extra opties.

Wat soupeert de tijd op tijdens het oplossen van schaakproblemen?

Om mijn prestaties objectief te meten maak ik gebruik van de ratingberekening van ChessTempo in blitzmode. In blitzmode is de tijd die je besteed aan een probleem van invloed op je rating. Je kunt een probleem correct oplossen, maar als je er te lang over doet dan verlies je toch ratingpunten. Je prestatie wordt daarbij vergeleken met anderen die hetzelfde probleem hebben opgelost. Na afloop van het oplossen van een probleem probeer ik te achterhalen waaraan ik mijn tijd heb besteed gedurende het oplossen van het probleem. Na een diagnose probeer ik een remedie te vinden voor de grootverbruikers van tijd.

Tunnelvisie

Eén van de grootverbruikers van tijd is tunnelvisie. Je duikt een veelbelovende tunnel in, maar vergeet ondertussen naar andere delen van het bord te kijken. Of je kijkt naar de stelling op een bepaalde manier, maar je ziet alleen de dingen die je verwacht te zien, terwijl je volkomen blind bent voor de dingen die je niet verwacht te zien.

Ooit heb ik een boek van Bent Larsen bestudeerd met positionele oefenopgaven. Eén van de opgaven was bijzonder moeilijk, en na een paar uur gooide ik de handdoek in de ring. Bij de oplossing stond: ik hoop niet dat u veel tijd heeft besteed aan deze opgave, want het is geen positionele opgave maar een tactische. Vervolgens loste ik het mat in drie in 30 seconden op. Het daaropvolgende profane geluid moet volgens mij tot in Denemarken te horen zijn geweest.

De cirkelende vlucht van de gier

Om dit soort tunnelvisie te voorkomen hebben we de vlucht van de gier uitgevonden. Voordat je een bepaalde tunnel induikt op het bord, blijf je eerst een tijdje cirkelen boven de stelling, zodat je alle delen van het bord overziet.

Het bleek echter dat de vlucht van de gier ook veel tijd verbruikte, terwijl het alleen maar de garantie gaf dat je de hele stelling fysiek overziet. Het neemt de vooringenomenheid van de geest echter niet weg. Je ziet alleen wat je verwacht te zien, maar voor wat je niet verwacht te zien ben je volkomen blind.

De banvloek over trial en error

De ongecontroleerde geest zweeft over het bord en gaat herwaarts en derwaarts. Stukken worden bekeken en zetten worden overwogen. Als hij dit doet, dan doe ik dat.

Er zijn twee problemen met deze aanpak:

Tunnelvisie heeft geen einde, dus als je eenmaal in een tunnel bent terechtgekomen, kun je eindeloos blijven zoeken naar iets dat er niet is.

Daarnaast blijkt dat je (ook vaak eindeloos) in herhaling vervalt. Je bekijkt dezelfde zetten en dezelfde varianten keer op keer. Er is geen sturing. Trial en error bleek ook één van de grootverbruikers van tijd te zijn.

Het systematische denkproces

Nadat de vlucht van de gier was afgewezen als de nec plus ultra methode om tunnelvisie te vermijden, en nadat over trial en error de banvloek was uitgesproken, kwam ik tot de conclusie dat de aandacht geleid moest worden op een systematische wijze via een logisch denkproces.

Het zoeken naar een logisch denkproces heeft een aantal jaren geduurd. Gedurende deze zoektocht zijn er veel interessante dingen ontdekt die in een later stadium nog wel eens van belang zouden kunnen blijken te zijn.

Als je een tunnel induikt, dan is het probleem dat je daar lange tijd niet uitkomt. Kan een logisch denkproces je helpen te bepalen dat de tunnel doodloopt?

Over de sturing van aandacht door middel van een logisch denkproces kan ik inmiddels al wel een boek schrijven. Toch stuitte ik steeds weer op dezelfde problemen:

Het is onvermijdelijk dat een logisch denkproces redundantie bevat. Een gestandaardiseerd denkproces moet naar de aard der zaak algemeen blijven. Terwijl een probleemstelling op het bord juist heel specifiek is. Om niet teveel specifieke stellingen te missen, moet een gestandaardiseerd denkproces uitgebreid zijn. Maar dit betekent dat het denkproces veel elementen zal bevatten die overbodig zijn voor andere stellingen.

Het tweede probleem bij een gestandaardiseerd denkproces is dat het uitgevoerd moet worden door een deel van de hersenen dat notoir traag is.

Systeem I en II

Het hersendeel dat logisch denkt, werkt sequentieel, dat wil zeggen, alle gedachten worden achter elkaar serieel verwerkt. Omdat er maar één gedachte tegelijk verwerkt kan worden, kost het verwerken van veel gedachten veel tijd. De hersenen die zich hiermee bezighouden worden “systeem II” genoemd. De hersendelen die meerdere onderdelen van een probleem tegelijkertijd aanpakken werken parallel. Dit wordt “vaardigheid” (skill) genoemd. De termen systeem I en systeem II zijn afkomstig uit een wetenschappelijk artikel, ik weet alleen niet meer uit welk.

  • Systeem I: parallel, snel, meerdere acties. Ondersteunt  systeem II. Waar systeem II is, daar is ook systeem I.
  • Systeem II: sequentieel, traag, logisch denken, daar waar systeem II is, daar is ook de aandacht. Werkt met kennis en begrip.

Systeem I is de sleutel

Omdat systeem II zo traag is, zullen alle leermethoden die zich louter op systeem II concentreren geen lange termijn groei opleveren. Dat is eenvoudigweg onmogelijk. Al dit soort methoden zullen de kennis en het begrip doen toenemen, maar de tactische vaardigheid zal daar niet door verbeteren. En omdat de tactische vaardigheid zo allesbepalend is op clubniveau, zal ook de bondsrating niet toenemen.

Leermethoden die zich louter op systeem I richten, type zoutmijn zeg maar, zullen op termijn leiden tot afstomping. Dit komt doordat systeem I semi-intelligent is. Systeem I simuleert intelligentie door nabootsing van systeem II.

Een voorbeeld: stel je besluit op vakantie te gaan naar Zuid Frankrijk. Tijdens het vertrek zit je enthousiast te oreren tegen je vrouw. Na een half uur kom je tot de ontdekking dat je het parkeerterrein van je werk oprijdt. Systeem I heeft je veilig en intelligent, zonder dat je er erg in had, naar de verkeerde bestemming gereden. Systeem I is zeer bekwaam en vaardig, maar het heeft geen onderscheidingsvermogen, en doet gewoon wat het altijd doet.

Je kunt systeem I alleen iets leren via systeem II. Maar systeem I spreekt een totaal andere taal dan systeem II. Je kunt niet zonder de snelheid van systeem I. Systeem II is domweg te traag. Dat is de reden dat alle uitgeprobeerde leermethoden falen.

Het raadsel

Het raadsel dat moet worden opgelost is: hoe voedt je systeem I op door middel van systeem II, terwijl systeem II een andere taal spreekt dan systeem I.

Ik denk dat ik dat raadsel tijdens mijn sabbatical heb opgelost. In ieder geval ten dele. Ik wil dat de komende tijd uitwerken tot een leermethode. Ik hoop dat ik dan wat enthousiaste proefkonijnen kan vinden die zich aan de methode willen onderwerpen.

Wordt vervolgd. . .

Schaaktactiektraining. Wat niet werkt. . .

Schaken is voor 99% tactiek, zei de Duitse grootmeester Richard Teichmann ooit. (eigenlijk zei hij Schach besteht zu 99 Prozent aus Taktik”, doch dit terzijde.) Of dat waar is weet ik niet, maar op clubniveau lijkt zijn bewering in ieder geval wel aardig te kloppen.

Deze uitspraak was in 1999 voor mij de reden dat ik besloot om uit te zoeken hoe ik beter zou kunnen worden in tactiek. Papa Polgar heeft aangetoond dat je van drie gewone meisjes grootmeesters kunt maken door ze op een dieet te zetten van vooral tactische schaakopgaven. Maar kunnen ook volwassenen nog veel beter worden door de juiste training?

Daarom ben ik toentertijd begonnen met het eerste baksteendikke boek van papa Polgar, 5553+1 x checkmate, of een titel van soortgelijke strekking. Toen kreeg ik de smaak te pakken:

  • 5333+1 mat-oefeningen van Laszlo Polgar
  • 1200 oefeningen van de stappenmethode
  • 500 oefeningen van Middlegames door papa Polgar
  • 200 oefeningen van Endgames door papa Polgar
  • 200 oefeningen van CD Chess Endgame Training door Convekta
  • 4139 oefeningen van CD Intensive Course tactics door George Renko
  • 1600 oefeningen van CD Killer moves door George Renko
  • 2500 oefeningen van CD deadly threats door George Renko
  • 1000 x checkmate van CD door Ftacnik

In 2005 maakte ik kennis met het werk van Michael de La Maza. Die had een boek geschreven met de intrigerende titel “400 points in 400 days”. Michael had zelf in bijzonder korte tijd ongeveer 600 ratingpunten gewonnen, dus hij leek de ideale ervaringsexpert op het gebied van snelle schaakontwikkeling voor volwassenen. In een korte samenvatting bestaat zijn methode uit het volgende:

Neem circa 1500 tactische schaakproblemen en los die op in 64 dagen. Begin vervolgens weer vooraan, en doe diezelfde 1500 nogmaals, maar nu in 32 dagen. Doe daarna diezelfde 1500 opgaven nogmaals, maar nu in 16 dagen. Daarna in 8, in 4, in 2 dagen, totdat je uiteindelijk alle 1500 problemen kunt oplossen in één enkele dag.

In die tijd was er een groep op internet die zichzelf de Knights Errant noemden. De Knights Errant volgden de methode zoals aanbevolen door Michael de la Maza (MDLM), en schreven de verslagen van hun inspanningen in hun blogs op internet. Algauw kreeg de methode van MDLM de bijnaam “the seven circles of hell”. De Knights Errant werden met veel humor geleid door hun aanvoerder Don Q. (lees zijn “persconferentie” hier in het Engels)

Ik sloot mij aan bij de Knights Errant. En ik startte een Engelstalige weblog. Ik selecteerde 1359 oefeningen van de CD intensive course tactics van Renko en startte mijn eigen “seven circles of madness”, waarvan ik regelmatig verslag deed op mijn weblog.

Zoals de onderstaande grafiek laat zien ging mijn rating gestaag omhoog van 1528 in 1998 tot 1874 in mei 2009 (FIDE 1881). In totaal dus een stijging van 346 punten. Er is klaarblijkelijk geen belemmering in de hersenen van een volwassene die een dergelijke progressie in de weg staat.

Maar in de periode van 2009 tot 2014 gebeurt er iets eigenaardigs. Ondanks het feit dat ik op dezelfde wijze dagelijks mijn tactische oefenopgaven blijf doen, begint mijn rating op onverklaarbare wijze langzaam weer te dalen. Van 1874 naar 1711 in ongeveer vier jaar tijd. Een verlies van 163 punten!

rating_dick

Uit de ervaringen van de andere Knights Errant was al eerder gebleken dat de methode van MDLM niet werkte. Het was natuurlijk sneu dat mijn rating weer langzaam achteruit kachelde ondanks al mijn inspanningen, maar ik besefte wel dat we hier grensverleggend bezig waren. De afgelopen jaren hadden we gezamenlijk heel wat wetenschappelijke artikelen gelezen afkomstig vanuit de cognitieve hoek, maar wat zich hier afspeelde liet zich vanuit die artikelen niet verklaren.

Zelf had ik mijn eigen inspanningen altijd vanuit een veel ruimer kader bekeken dan alleen het schaken. Het gaat hier natuurlijk niet alleen om het vergaren van ratingpuntjes (is trouwens wel heel leuk). De kernvraag is, kan een volwassene, met de juiste methode, een vergelijkbaar resultaat behalen als papa Polgar met zijn dochters? En als dit mogelijk zou zijn, kan dat resultaat dan geëxtrapoleerd worden naar alle overige terreinen van het leren op volwassen leeftijd?

De hamvraag is natuurlijk, wat is de juiste methode? Het schaakwereldje is zeer behulpzaam, en voor je het weet waad je kniediep door de goede raad en adviezen. Maar wat werkt er nu eigenlijk echt?
Ik besloot op dat moment om gewoon één voor één alle bekende en minder bekende methoden te onderzoeken en uit te proberen op mijzelf, met mijzelf als proefkonijn als het ware. Om de criticasters op voorhand de mond te snoeren, heb ik opzettelijk iedere methode extra intensief uitgeprobeerd. Ik ben vaak tot in het absurde doorgegaan, zodat er geen enkele twijfel meer over kon bestaan of een methode al of niet werkte. De volgende methodes heb ik uitgeprobeerd:

  • Bord visie-oefeningen (bijnaam: de zoutmijnen)
  • Ontleed de oplossing gedurende een uur en visualiseer vervolgens de resultaten gedurende een paar minuten
  • Stel je de toekomstige positie voor met behulp van een verbaal verhaaltje
  • Identificeer de functie van de stukken en visualiseer dit
  • Identificeer de tactische thema’s van een combinatie en visualiseer dit
  • Verbale formulering van het doel van een zet
  • Problemen extreem snel oplossen
  • Problemen extreem langzaam oplossen
  • Het oplossen van extreem veel problemen (100K+!)
  • Extreem veel herhalingen uitvoeren van dezelfde probleemset
  • Oplossen van problemen zonder herhaling
  • Blindschaken
  • Correspondentieschaak spelen
  • Veel blitz spelen
  • Veel rapid spelen
  • Veel langzame partijen spelen
  • Stoyko-oefeningen
  • Extreem moeilijke problemen oplossen
  • Extreem eenvoudige problemen oplossen
  • Allerlei bordscantechnieken
  • Allerlei denkprocessen
  • Oefeningen voor specifieke stukken
  • Thema-oefeningen
  • Willekeurige oefeningen
  • Met klok
  • Zonder klok
  • Gebruik maken van een coach
  • Visualisatie van afgedekte velden
  • Stel je de aura van de stukken voor
  • Mijn zwakheden geïsoleerd aanpakken
  • Mijn zwakheden aanpakken met een alles-in-een-benadering
  • Weigeren van remise aanbiedingen

Geen van deze methoden leverde een blijvend resultaat op.
Inmiddels begon ik de partijen die ik op de clubavond speelde steeds vreemder te vinden. Ik had het gevoel dat ik geen idee had waar ik mee bezig was tijdens een partij. Ik had het gevoel dat de zetten van de tegenstander mij overkwamen. Dat de uitslag van een partij geheel op toeval berustte. Dat ik de gevolgen van mijn zetten totaal niet kon overzien.
In 2014 werd duidelijk dat het zo niet langer kon. Mijn rating was gedaald tot een miezerige 1711, mijn weblog dat een monument van cognitieve experimenteerlust en ontdekkingen had moeten worden was uitgemond in een toonbeeld van koppige ijzerenheinigheid. Slechts een handjevol trouwe lezers kon de taaie berichten op de website nog volgen.
Ik heb toen de knoop doorgehakt, en ik ben toen gestopt met alle vormen van schaak. Het sloeg gewoon nergens op. Hierdoor kon ik mij gedurende vijf jaar volledig richten op de hamvraag: wat is de juiste methode? Het werd al snel duidelijk dat ik mijn eigen methode moest ontwerpen. Alle parameters moeten heel precies afgesteld worden, want anders werkt de methode niet. Hoe het mij vergaan is in de afgelopen vijf jaar lees je in een volgend artikel.

Wordt vervolgd. . .

Competitie p2 ronde 5

Rangschikking na Ronde 5 – 20-4-2018 – Normal ranking.

Pos Naam Prt W R V Score S R Wrst SBgr Rtg TPR BRtg
1 Eric Booij 4 3 0 1 3,5 0 1 15,5 10,25 1650 1703 1643
2 Konrad Groen 4 2 2 0 3,5 0 -1 14,0 9,25 1509 1614 1497
3 Tim vd Weide 5 3 1 1 3,5 -1 -1 13,0 7,75 1477 1624 1454
4 Tom Draisma 3 2 0 1 3,0 1 1 13,0 6,50 1741 1644 1747
5 Evander Kwee 2 1 0 1 3,0 0 -1 12,5 5,25 1463 1442 1464
6 Marc Schoenmaker 1 1 0 0 2,0 1 1 13,0 7,00 1505 2119 1500
7 Peter Zwaan 2 0 2 0 2,0 0 -1 13,0 6,50 1285 1424 1277
8 Tom Puijpe 4 1 1 2 2,0 0 1 12,5 3,25 1347 1335 1350
9 Henk Prins 2 0 0 2 2,0 0 1 8,5 2,25 1275 610 1289
10 Shurendy Florencia 1 1 0 0 1,5 1 1 13,5 7,50 1505 2089 1500
11 Kevin Kammler 4 1 0 3 1,5 0 1 11,5 1,75 1415 1305 1429
12 Serge Johanns 5 1 0 4 1,0 -1 -1 11,5 1,50 1302 1172 1319
13 Wendel Zebeda 1 0 0 1 0,5 -1 -1 11,0 4,00 1496 947 1500

Partijen in Ronde 5 – 20-4-2018.

1 Eric Booij Konrad Groen 0-1
2 Tom Puijpe Tim vd Weide 0-1
3 Kevin Kammler Evander Kwee 0-1
4 Marc Schoenmaker Serge Johanns 1-0

Afwezig

Tom Draisma Afw met bericht
Wendel Zebeda Afw zndr bericht
Shurendy Florencia Afw zndr bericht
Henk Prins Afw met bericht
Peter Zwaan Afw met bericht

Competitie p2 ronde 4

Rangschikking na Ronde 4 – 13-4-2018 – Normal ranking.

Pos Naam Prt W R V Score S R Wrst SBgr Rtg TPR BRtg
1 Eric Booij 3 3 0 0 3,5 -1 -1 10,5 8,75 1664 2317 1643
2 Tom Draisma 3 2 0 1 2,5 1 1 9,0 4,25 1741 1644 1747
3 Tim vd Weide 4 2 1 1 2,5 0 1 9,0 4,25 1470 1597 1454
4 Konrad Groen 3 1 2 0 2,5 1 1 8,0 4,50 1495 1470 1497
5 Peter Zwaan 2 0 2 0 2,0 0 -1 8,5 4,25 1285 1424 1277
6 Tom Puijpe 3 1 1 1 2,0 -1 -2 8,5 3,00 1354 1413 1350
7 Evander Kwee 1 0 0 1 2,0 1 1 7,0 2,25 1454 654 1464
8 Shurendy Florencia 1 1 0 0 1,5 1 1 8,5 4,75 1505 2089 1500
9 Kevin Kammler 3 1 0 2 1,5 -1 -2 7,5 1,75 1424 1386 1429
10 Henk Prins 2 0 0 2 1,5 0 1 5,5 1,00 1275 610 1289
11 Serge Johanns 4 1 0 3 1,0 0 1 7,0 1,00 1307 1200 1319
12 Wendel Zebeda 1 0 0 1 0,5 -1 -1 7,0 2,25 1496 947 1500

Partijen in Ronde 4 – 13-4-2018.

1 Tim vd Weide Eric Booij 0-1
2 Konrad Groen Peter Zwaan ½-½
3 Tom Draisma Kevin Kammler 1-0
4 Serge Johanns Tom Puijpe 0-1

Afwezig

Wendel Zebeda Afw zndr bericht
Shurendy Florencia Afw zndr bericht
Evander Kwee Afw met bericht
Henk Prins Afw met bericht

Competitie p2 ronde 3

Rangschikking na Ronde 3 – 6-4-2018 – Normal ranking.

Pos Naam Prt W R V Score S R Wrst SBgr Rtg TPR BRtg
1 Eric Booij 2 2 0 0 2,5 0 1 5,0 3,75 1659 2348 1643
2 Tim vd Weide 3 2 1 0 2,5 -1 -1 4,5 3,50 1475 1743 1454
3 Konrad Groen 2 1 1 0 2,0 0 -1 5,5 3,25 1501 1577 1497
4 Tom Draisma 2 1 0 1 1,5 0 -1 5,0 1,75 1738 1572 1747
5 Kevin Kammler 2 1 0 1 1,5 0 -1 5,0 1,75 1427 1386 1429
6 Shurendy Florencia 1 1 0 0 1,5 1 1 4,5 2,50 1505 2089 1500
7 Evander Kwee 1 0 0 1 1,5 1 1 4,5 1,00 1454 654 1464
8 Peter Zwaan 1 0 1 0 1,5 1 1 4,0 2,00 1279 1350 1277
9 Tom Puijpe 2 0 1 1 1,0 0 -1 5,0 1,25 1345 1269 1350
10 Serge Johanns 3 1 0 2 1,0 -1 -1 4,0 0,50 1316 1285 1319
11 Henk Prins 2 0 0 2 1,0 0 1 3,5 0,25 1275 610 1289
12 Wendel Zebeda 1 0 0 1 0,5 -1 -1 3,5 1,00 1496 947 1500

Partijen in Ronde 3 – 6-4-2018.

1 Evander Kwee Tim vd Weide 0-1
2 Eric Booij Tom Draisma 1-0
3 Peter Zwaan Tom Puijpe ½-½
4 Henk Prins Serge Johanns 0-1

Afwezig

Kevin Kammler Afw met bericht
Wendel Zebeda Afw zndr bericht
Shurendy Florencia Afw zndr bericht
Konrad Groen Afw met bericht
Top